Aşgabat, Türkmenistan - Howanyň üýtgemegi boýunça 7-nji Merkezi Aziýanyň konferensiýasy (CACCC-2025) 2025-nji ýylyň 13-14-nji maýynda geçirildi. Sebit gyzyklanýan taraplaryň wekillerini COP29-da kesgitlenen global klimat maksatlaryna ýetmek we COP30-a taýýarlyk görmek üçin ýygnady. Maslahatyň mowzugy “Merkezi Aziýada sebit we milli çäreler arkaly global howany maliýeleşdirmek maksadyna ýetmek”.

250-den gowrak gatnaşyjy, şol sanda ýokary derejeli işgärler, halkara guramalarynyň, gözleg institutlarynyň we raýat jemgyýetiniň wekilleri CACIC-2025-i sebit üçin möhüm waka etdi. Maslahat, howanyň üýtgemegi boýunça gepleşikleri, hyzmatdaşlygy we strategiýalary utgaşdyrmak üçin esasy platforma boldy.

Esasy temalardan biri, esasy parnik gazlarynyň biri bolan metanyň zyňyndylaryna garşy göreş boldy. Gatnaşanlar Global Metan borçnamasynyň roluny ara alyp maslahatlaşdylar we metanyň zyňyndylaryny azaltmakda tejribe alyşdylar. Gysga möhletli howa maksatlaryna ýetmek üçin möhüm bolan gaz pudagynda syzdyrmalary ýüze çykarmak we abatlamak (LDAR) tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagyna aýratyn üns berildi.

Maslahatda “Türkmenistanyň Greenaşyl Ösüş Unionewropa Bileleşigi: 2024–2028-nji ýyllar üçin syýasy gepleşik we howa hereketi” taslamasy hödürlendi. TheB we Germaniýanyň Federal Daşary işler edarasy tarapyndan maliýeleşdirilýän bu taslama GIZ tarapyndan durmuşa geçirilýär. Metanyň zyňyndylaryny azaltmak üçin tehnologiýalary ornaşdyrmagy maksat edinýär.

Sessiýa GIZ-den doktor Karolin Milow we Arassa howa toparyndan (CATF) jenap Jeýms Turitto ýolbaşçylyk etdi. Hünärmenler metanyň zyňyndylary meselesini çözmek üçin halkara hyzmatdaşlygynyň zerurdygyny bellediler.

Sessiýanyň esasy maksady Merkezi Aziýada metanyň zyňyndylaryny azaltmak boýunça tagallalary güýçlendirmek. Munuň üçin sebitleýin hyzmatdaşlygy güýçlendirmek, tehniki goldawy giňeltmek we klimat borçnamalarynyň ýerine ýetirilişinde aç-açanlygy üpjün etmek zerur.

Doktor Karolina Milow, CACCC-2025, COP29-dan soň howanyň maliýe mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak üçin möhüm platforma öwrülendigini aýtdy. Ol sebitiň zyňyndylary azaltmak we durnukly geljegi gurmak boýunça anyk çärelere ygrarlydygyny aýtdy.

Köpçülikleýin habar serişdeleri üçin, ýüz tutmaga salgylar:

sapargul.kebeyeva@giz.de

www.giz.de, www.greencentralasia.org